Thực hiện chủ trương đổi mới của ngành Giáo dục và Đào tạo, trong những năm gần đây, nhiều trường đại học, trong đó Trường ĐHSP Hà Nội có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc mở rộng, phát triển đào tạo, bồi dưỡng giáo viên theo hình thức không chính quy (hình thức vừa làm, vừa học) đáp ứng nhu cầu học tập của cán bộ, công chức và người lao động khác trong xã hội.

            Đánh giá một cách tổng quát, đào tạo không chính quy đã góp phần nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động cho các địa phương, đặc biệt là ở những vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.

            Những năm qua, việc mở rộng quy mô đào tạo, đa dạng hóa các loại hình đào tạo trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã tạo điều kiện thuận lợi cho người học, huy động được đông đảo người học tham gia, củng cố và phát triển ý thức tự học, tự bồi dưỡng, đồng thời góp phần xây dựng xã hội học tập.

            Việc tổ chức mở lớp theo hình thức liên kết giữa Trường ĐHSP Hà Nội và các cơ sở giáo dục, một mặt vừa đáp ứng kịp thời nhu cầu học tập của người học, vừa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương và toàn xã hội. Mặt khác, hình thức vừa làm vừa học còn giúp người học tiếp cận và lĩnh hội được kiến thức và phương pháp học tập: Biết cách học, cách chiếm lĩnh tri thức để họ tiếp tục tự học, tự nghiên cứu trong thực tiễn công tác của chính mình. Đó là biện pháp hữu hiệu mang tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu vừa mang tính cấp bách, vừa mang tính chiến lược về bồi dưỡng đội ngũ không chỉ cho ngành GD&ĐT mà cho nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.

            Liên kết đào tạo theo hình thức không chính quy giữa các trường đại học, cao đẳng... cũng có thể xem như là một hình thức tích cực thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước. Hiệu quả giáo dục thu được không phải chỉ từ phía người học mà ngay cả các đơn vị, cá nhân khi tham gia quá trình đào tạo đều được hưởng lợi. Đó chính là sự trưởng thành, sự phát triển và hoàn thiện tất cả các yếu tố của quá trình sư phạm, đặc biệt là vấn đề phương pháp giảng dạy ở bậc đại học.

            Với cách nhìn nhận và đánh giá trên, chúng tôi cho rằng liên kết đào tạo luôn tạo được cơ hội thuận lợi nhất cho người học, họ được phát triển mọi tiềm năng của mình, đây cũng chính là ưu thế của một nền giáo dục mang tính ưu việt của chúng ta. Nhiệm vụ ấy được Trường ĐHSP Hà Nội và các cơ sở giáo dục trong cả nước thực hiện một cách có hiệu quả trong nhiều năm qua.

2. Thực trạng công tác đào tạo bồi dưỡng theo hình thức không chính quy của Trường CĐSP Hưng Yên hiện nay

            Ngành Giáo dục tỉnh Hưng Yên nói chung và Trường CĐSP Hưng Yên nói riêng đã xác định rõ, đào tạo không chính quy (hình thức vừa làm vừa học) là một chủ trương mang tính chiến lược trong việc mở rộng quy mô đào tạo hệ đại học, góp phần đẩy nhanh chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ cho địa phương. Nhiều cơ sở giáo dục của Tỉnh như Trường CĐSP Hưng Yên, Trung tâm Giáo dục thường xuyên Tỉnh, Trung tâm Giáo dục thường xuyên các huyện Yên Mỹ, Văn Lâm, Tiên Lữ... đã liên kết với nhiều trường đại học mở các lớp đào tạo thuộc các ngành nghề: Kinh tế, Giáo dục, Luật, Quản lý...

            Ngay sau khi tái lập tỉnh Hưng Yên, nhất là từ năm 2003, Trường CĐSP Hưng Yên đã được UBND Tỉnh, Sở GD&ĐT cho phép thực hiện mô hình liên kết đào tạo. Lãnh đạo Trường đã thực hiện chủ trương chuẩn hóa và nâng chuẩn trình độ đào tạo cho đội ngũ giáo viên trong toàn Tỉnh. Trong nhiều năm qua, Nhà trường đã hợp tác với nhiều trường đại học, Học viện Quản lý Giáo dục... để mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuẩn cho đội ngũ giáo viên các bậc học.

            Trường ĐHSP Hà Nội là một đơn vị liên kết đã giúp Trường CĐSP Hưng Yên tổ chức tuyển sinh, đào tạo được một số lượng lớn giáo viên đạt trình độ trên chuẩn của tất cả các ngành học, bậc học trong Tỉnh. Chỉ tính từ năm 2005 đến nay, Trường CĐSP Hưng Yên đã đào tạo nâng chuẩn trình độ cho gần 3.000 giáo viên thuộc các bậc học từ mầm non đến trung học cơ sở. Riêng việc nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục... cho các bậc học mầm non, tiểu học, trung học cơ sở con số cũng lên đến hàng nghìn người. Bằng kinh nghiệm thực tế phối hợp quản lý đào tạo các lớp theo hình thức vừa làm vừa học trong những năm qua của Trường CĐSP Hưng Yên, chúng tôi rút ra những kết luận sau:

            - Đào tạo không chính quy là một hình thức đào tạo mềm dẻo, linh hoạt đáp ứng được nhu cầu và điều kiện của người học. Việc đặt lớp ngay tại các cơ sở giáo dục đã khuyến khích người lao động có thể vừa làm vừa học.

            - Thời lượng, chương trình nội dung học tập hợp lý, thiết thực cùng với việc sắp xếp, bố trí chỗ học, thời gian học hợp lý, khoa học, điều kiện phương tiện dạy - học hiện đại đã thu hút nhiều người học tham gia. Vì thế, chỉ trong vòng 5 năm, đội ngũ giáo viên của toàn tỉnh Hưng Yên đã có sự thay đổi cơ bản về trình độ chuẩn đào tạo, đặc biệt chất lượng đội ngũ được nâng cao rõ rệt ở tất cả các bậc học.

            - Việc mở rộng quy mô và hình thức đào tạo của các trường đại học đã giúp Trường CĐSP Hưng Yên nói riêng và các tỉnh, thành phố khác nói chung sử dụng và khai thác tối đa được những nguồn lực vốn có của địa phương. Hình thức liên kết đào tạo giúp Nhà nước giải quyết và khắc phục được những khó khăn về kinh phí đào tạo.

            - Mặt khác, các đơn vị liên kết đào tạo cũng được hưởng lợi từ quá trình đào tạo. Việc liên kết đào tạo là cơ hội giúp đội ngũ giảng viên trường cao đẳng sư phạm nói riêng và các cơ sở giáo dục liên kết khác nói chung được dịp tiếp cận với chương trình, nội dung và phương pháp dạy học ở bậc đại học. Vì thế, về phía Trường CĐSP Hưng Yên cũng nhận được công nghệ dạy học - giáo dục của những trường đại học danh tiếng, có uy tín và chất lượng. Như vậy, việc cùng được tham gia vào quá trình đào tạo vừa là cơ hội cũng vừa là thách thức để các cơ sở liên kết luôn luôn vận động phát triển nhằm thích ứng với những tiến bộ của xã hội.

            - Việc liên kết đào tạo còn là động lực của sự phát triển. Liên kết đào tạo đã thúc đẩy các cơ sở giáo dục vươn lên để tự hoàn thiện mình, để khẳng định mình trong cuộc cạnh tranh về chất lượng sản phẩm. Sở dĩ, chúng tôi khẳng định như vậy vì điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo chính là việc các đơn vị liên kết phải chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ dạy - học như phòng học, phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại, sách giáo khoa, sách tham khảo, giáo trình và những đồ dùng dạy học khác.

            - Trường CĐSP Hưng Yên trong quá trình tổ chức quản lý các lớp liên kết đại học đã luôn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị liên kết. Trường đại học đã sớm có kế hoạch cung cấp kịp thời chương trình, nội dung đào tạo các ngành học, kế hoạch, lịch trình thời gian dạy - học cũng như các văn bản, chỉ thị và quy chế tổ chức tuyển sinh, quy chế đào tạo, thi cử, kiểm tra đánh giá để giúp địa phương nắm vững hơn và chủ động triển khai tới người học.

            - Từ thực tế tổ chức quản lý đào tạo các lớp không chính quy của Trường CĐSP Hưng Yên, chúng tôi khẳng định rằng việc liên kết đào tạo được triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong những năm qua rất tốt, hoạt động này cần được phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

            - Nhìn nhận và đánh giá khách quan về công tác liên kết đào tạo, Trường CĐSP Hưng Yên một lần nữa khẳng định hiệu quả to lớn mà giáo dục không chính quy đã đem lại cho cộng đồng, cho xã hội, những ưu thế nổi trội của hệ đào tạo này là không thể phủ nhận được. Những con số về đội ngũ, về chất lượng đào tạo đã nói lên chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước về hai hình thức đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay. Đặc biệt là một số trường đại học - đơn vị liên kết có uy tín với các địa phương như Trường ĐHSP Hà Nội, Học viện Quản lý Giáo dục - những địa chỉ đáng tin cậy về chất lượng đào tạo cần được duy trì, khuyến khích mở rộng và phát triển hơn nữa.

3. Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy ở Trường CĐSP Hưng Yên

            Sau đây chúng tôi đưa ra một số biện pháp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy:

            - Các cơ sở liên kết đào tạo phải quán triệt sâu sắc các văn bản, quy chế hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hình thức đào tạo không chính quy.

            - Tuyên truyền và phổ biến rộng rãi để giảng viên và học viên có nhận thức đúng đắn về yêu cầu chất lượng bình đẳng của hệ đào tạo chính quy và không chính quy.

            - Trường đại học cùng với các cơ sở liên kết cần phải phối hợp quản lý, giám sát chặt chẽ mọi quy trình đào tạo (từ khâu tuyển sinh, xây dựng kế hoạch học tập, chương trình, nội dung dạy học, thi, kiểm tra...), cần bố trí thời gian học vào thứ 7, chủ nhật để học viên có điều kiện theo học, mở rộng đối tượng tuyển sinh (cả ngoài sư phạm) và mở rộng đội ngũ cộng tác viên tham gia giảng dạy, đặc biệt là đội ngũ giáo viên ở trường cao đẳng.

            - Tăng cường đầu tư cở sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học. Tạo điều kiện để người học có cơ hội tiếp cận với chương trình, nội dung giáo dục hiện đại thiết thực nhưng vẫn mang đậm bản sắc của bậc học, ngành học của đào tạo không chính quy.

            Chúng tôi hy vọng những ý kiến đóng góp tại diễn đàn này sẽ góp phần đổi mới trong quản lý và nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy. Hệ đào tạo không chính quy với các hình thức liên kết đào tạo phong phú sẽ tiếp tục phát triển và thực sự đổi mới để chất lượng, sản phẩm giáo dục ngày càng được xã hội đón nhận và đánh giá cao.

            Thực hiện chủ trương đổi mới của ngành Giáo dục và Đào tạo, trong những năm gần đây, nhiều trường đại học, trong đó Trường ĐHSP Hà Nội có vị trí đặc biệt quan trọng trong việc mở rộng, phát triển đào tạo, bồi dưỡng giáo viên theo hình thức không chính quy (hình thức vừa làm, vừa học) đáp ứng nhu cầu học tập của cán bộ, công chức và người lao động khác trong xã hội.

            Đánh giá một cách tổng quát, đào tạo không chính quy đã góp phần nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ, công chức và người lao động cho các địa phương, đặc biệt là ở những vùng sâu, vùng xa, vùng kinh tế khó khăn, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ.

            Những năm qua, việc mở rộng quy mô đào tạo, đa dạng hóa các loại hình đào tạo trên địa bàn tỉnh Hưng Yên đã tạo điều kiện thuận lợi cho người học, huy động được đông đảo người học tham gia, củng cố và phát triển ý thức tự học, tự bồi dưỡng, đồng thời góp phần xây dựng xã hội học tập.

            Việc tổ chức mở lớp theo hình thức liên kết giữa Trường ĐHSP Hà Nội và các cơ sở giáo dục, một mặt vừa đáp ứng kịp thời nhu cầu học tập của người học, vừa nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho địa phương và toàn xã hội. Mặt khác, hình thức vừa làm vừa học còn giúp người học tiếp cận và lĩnh hội được kiến thức và phương pháp học tập: Biết cách học, cách chiếm lĩnh tri thức để họ tiếp tục tự học, tự nghiên cứu trong thực tiễn công tác của chính mình. Đó là biện pháp hữu hiệu mang tính khả thi cao, đáp ứng yêu cầu vừa mang tính cấp bách, vừa mang tính chiến lược về bồi dưỡng đội ngũ không chỉ cho ngành GD&ĐT mà cho nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước.

            Liên kết đào tạo theo hình thức không chính quy giữa các trường đại học, cao đẳng... cũng có thể xem như là một hình thức tích cực thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục của Đảng và Nhà nước. Hiệu quả giáo dục thu được không phải chỉ từ phía người học mà ngay cả các đơn vị, cá nhân khi tham gia quá trình đào tạo đều được hưởng lợi. Đó chính là sự trưởng thành, sự phát triển và hoàn thiện tất cả các yếu tố của quá trình sư phạm, đặc biệt là vấn đề phương pháp giảng dạy ở bậc đại học.

            Với cách nhìn nhận và đánh giá trên, chúng tôi cho rằng liên kết đào tạo luôn tạo được cơ hội thuận lợi nhất cho người học, họ được phát triển mọi tiềm năng của mình, đây cũng chính là ưu thế của một nền giáo dục mang tính ưu việt của chúng ta. Nhiệm vụ ấy được Trường ĐHSP Hà Nội và các cơ sở giáo dục trong cả nước thực hiện một cách có hiệu quả trong nhiều năm qua.

2. Thực trạng công tác đào tạo bồi dưỡng theo hình thức không chính quy của Trường CĐSP Hưng Yên hiện nay

            Ngành Giáo dục tỉnh Hưng Yên nói chung và Trường CĐSP Hưng Yên nói riêng đã xác định rõ, đào tạo không chính quy (hình thức vừa làm vừa học) là một chủ trương mang tính chiến lược trong việc mở rộng quy mô đào tạo hệ đại học, góp phần đẩy nhanh chất lượng nguồn nhân lực tại chỗ cho địa phương. Nhiều cơ sở giáo dục của Tỉnh như Trường CĐSP Hưng Yên, Trung tâm Giáo dục thường xuyên Tỉnh, Trung tâm Giáo dục thường xuyên các huyện Yên Mỹ, Văn Lâm, Tiên Lữ... đã liên kết với nhiều trường đại học mở các lớp đào tạo thuộc các ngành nghề: Kinh tế, Giáo dục, Luật, Quản lý...

            Ngay sau khi tái lập tỉnh Hưng Yên, nhất là từ năm 2003, Trường CĐSP Hưng Yên đã được UBND Tỉnh, Sở GD&ĐT cho phép thực hiện mô hình liên kết đào tạo. Lãnh đạo Trường đã thực hiện chủ trương chuẩn hóa và nâng chuẩn trình độ đào tạo cho đội ngũ giáo viên trong toàn Tỉnh. Trong nhiều năm qua, Nhà trường đã hợp tác với nhiều trường đại học, Học viện Quản lý Giáo dục... để mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuẩn cho đội ngũ giáo viên các bậc học.

            Trường ĐHSP Hà Nội là một đơn vị liên kết đã giúp Trường CĐSP Hưng Yên tổ chức tuyển sinh, đào tạo được một số lượng lớn giáo viên đạt trình độ trên chuẩn của tất cả các ngành học, bậc học trong Tỉnh. Chỉ tính từ năm 2005 đến nay, Trường CĐSP Hưng Yên đã đào tạo nâng chuẩn trình độ cho gần 3.000 giáo viên thuộc các bậc học từ mầm non đến trung học cơ sở. Riêng việc nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục... cho các bậc học mầm non, tiểu học, trung học cơ sở con số cũng lên đến hàng nghìn người. Bằng kinh nghiệm thực tế phối hợp quản lý đào tạo các lớp theo hình thức vừa làm vừa học trong những năm qua của Trường CĐSP Hưng Yên, chúng tôi rút ra những kết luận sau:

            - Đào tạo không chính quy là một hình thức đào tạo mềm dẻo, linh hoạt đáp ứng được nhu cầu và điều kiện của người học. Việc đặt lớp ngay tại các cơ sở giáo dục đã khuyến khích người lao động có thể vừa làm vừa học.

            - Thời lượng, chương trình nội dung học tập hợp lý, thiết thực cùng với việc sắp xếp, bố trí chỗ học, thời gian học hợp lý, khoa học, điều kiện phương tiện dạy - học hiện đại đã thu hút nhiều người học tham gia. Vì thế, chỉ trong vòng 5 năm, đội ngũ giáo viên của toàn tỉnh Hưng Yên đã có sự thay đổi cơ bản về trình độ chuẩn đào tạo, đặc biệt chất lượng đội ngũ được nâng cao rõ rệt ở tất cả các bậc học.

            - Việc mở rộng quy mô và hình thức đào tạo của các trường đại học đã giúp Trường CĐSP Hưng Yên nói riêng và các tỉnh, thành phố khác nói chung sử dụng và khai thác tối đa được những nguồn lực vốn có của địa phương. Hình thức liên kết đào tạo giúp Nhà nước giải quyết và khắc phục được những khó khăn về kinh phí đào tạo.

            - Mặt khác, các đơn vị liên kết đào tạo cũng được hưởng lợi từ quá trình đào tạo. Việc liên kết đào tạo là cơ hội giúp đội ngũ giảng viên trường cao đẳng sư phạm nói riêng và các cơ sở giáo dục liên kết khác nói chung được dịp tiếp cận với chương trình, nội dung và phương pháp dạy học ở bậc đại học. Vì thế, về phía Trường CĐSP Hưng Yên cũng nhận được công nghệ dạy học - giáo dục của những trường đại học danh tiếng, có uy tín và chất lượng. Như vậy, việc cùng được tham gia vào quá trình đào tạo vừa là cơ hội cũng vừa là thách thức để các cơ sở liên kết luôn luôn vận động phát triển nhằm thích ứng với những tiến bộ của xã hội.

            - Việc liên kết đào tạo còn là động lực của sự phát triển. Liên kết đào tạo đã thúc đẩy các cơ sở giáo dục vươn lên để tự hoàn thiện mình, để khẳng định mình trong cuộc cạnh tranh về chất lượng sản phẩm. Sở dĩ, chúng tôi khẳng định như vậy vì điều kiện đảm bảo chất lượng đào tạo chính là việc các đơn vị liên kết phải chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ dạy - học như phòng học, phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại, sách giáo khoa, sách tham khảo, giáo trình và những đồ dùng dạy học khác.

            - Trường CĐSP Hưng Yên trong quá trình tổ chức quản lý các lớp liên kết đại học đã luôn nhận được sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị liên kết. Trường đại học đã sớm có kế hoạch cung cấp kịp thời chương trình, nội dung đào tạo các ngành học, kế hoạch, lịch trình thời gian dạy - học cũng như các văn bản, chỉ thị và quy chế tổ chức tuyển sinh, quy chế đào tạo, thi cử, kiểm tra đánh giá để giúp địa phương nắm vững hơn và chủ động triển khai tới người học.

            - Từ thực tế tổ chức quản lý đào tạo các lớp không chính quy của Trường CĐSP Hưng Yên, chúng tôi khẳng định rằng việc liên kết đào tạo được triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh Hưng Yên trong những năm qua rất tốt, hoạt động này cần được phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

            - Nhìn nhận và đánh giá khách quan về công tác liên kết đào tạo, Trường CĐSP Hưng Yên một lần nữa khẳng định hiệu quả to lớn mà giáo dục không chính quy đã đem lại cho cộng đồng, cho xã hội, những ưu thế nổi trội của hệ đào tạo này là không thể phủ nhận được. Những con số về đội ngũ, về chất lượng đào tạo đã nói lên chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước về hai hình thức đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân hiện nay. Đặc biệt là một số trường đại học - đơn vị liên kết có uy tín với các địa phương như Trường ĐHSP Hà Nội, Học viện Quản lý Giáo dục - những địa chỉ đáng tin cậy về chất lượng đào tạo cần được duy trì, khuyến khích mở rộng và phát triển hơn nữa.

3. Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy ở Trường CĐSP Hưng Yên

            Sau đây chúng tôi đưa ra một số biện pháp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy:

            - Các cơ sở liên kết đào tạo phải quán triệt sâu sắc các văn bản, quy chế hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về hình thức đào tạo không chính quy.

            - Tuyên truyền và phổ biến rộng rãi để giảng viên và học viên có nhận thức đúng đắn về yêu cầu chất lượng bình đẳng của hệ đào tạo chính quy và không chính quy.

            - Trường đại học cùng với các cơ sở liên kết cần phải phối hợp quản lý, giám sát chặt chẽ mọi quy trình đào tạo (từ khâu tuyển sinh, xây dựng kế hoạch học tập, chương trình, nội dung dạy học, thi, kiểm tra...), cần bố trí thời gian học vào thứ 7, chủ nhật để học viên có điều kiện theo học, mở rộng đối tượng tuyển sinh (cả ngoài sư phạm) và mở rộng đội ngũ cộng tác viên tham gia giảng dạy, đặc biệt là đội ngũ giáo viên ở trường cao đẳng.

            - Tăng cường đầu tư cở sở vật chất, trang thiết bị phục vụ dạy học. Tạo điều kiện để người học có cơ hội tiếp cận với chương trình, nội dung giáo dục hiện đại thiết thực nhưng vẫn mang đậm bản sắc của bậc học, ngành học của đào tạo không chính quy.

            Chúng tôi hy vọng những ý kiến đóng góp tại diễn đàn này sẽ góp phần đổi mới trong quản lý và nâng cao chất lượng đào tạo không chính quy. Hệ đào tạo không chính quy với các hình thức liên kết đào tạo phong phú sẽ tiếp tục phát triển và thực sự đổi mới để chất lượng, sản phẩm giáo dục ngày càng được xã hội đón nhận và đánh giá cao.